Vragen/ berichten overzicht
-
10 april: Internationale Anti Dieetdag, 6 mei
De Obesitas Vereniging vraagt op 6 mei 2010 voor de twaalfde keer aandacht voor gezondheid boven gewicht. Ongezond dieetgedrag leidt tot obesitas en eetstoornissen, zo blijkt uit nieuwe bevindingen van project EAT. Het aan banden leggen van ongezonde afslankmethoden en meer aandacht voor een gezonde leefstijl is de enige remedie in de strijd tegen de kilo's. Van jong tot oud.
ActueelOverheid en bedrijfsleven zijn bezorgd over de gezondheid van de Nederlandse burger. De aangewezen boosdoener voor deze problemen is ‘overgewicht’. Dus wordt er alles aan gedaan om dit te bestrijden. Echter, bij eenzijdige focus op het gewicht moeten we concluderen dat er alleen aan symptoombestrijding wordt gedaan en dat de gezondheid buiten beschouwing blijft.
Dit brengt de volgende risico’s en misstanden met zich mee:
• Burgers doen meer aan de lijn dan aan hun gezondheid.
• Voedingsindustrie voelt zich aangespoord slanke- i.p.v. gezonde producten te maken.
• De Beauty industrie misbruikt gezondheidsclaims om pilletjes, poedertjes en diëten aan de man te brengen.
• De maatschappij herkent en behandelt de dikke mens als bron van problemen.
• Lange termijn gezondheidsbevorderende programma’s komen onvoldoende aan bod.Gewicht in evenwicht
Dat de situatie in Nederland zorgwekkend is, wordt inmiddels ruimschoots onderstreept door de wetenschap.
• Slechts 8 procent van de kinderen tussen zeven en tien jaar heeft nog nooit gelijnd.
• Dieetkuren schaden de gezondheid en leiden tot gewichtstoename. Maar liefst 95% van de mensen die een dieet volgt valt terug in oude gewoontes en oud gewicht (jojo-effect). Ruim de helft van de diëters met nog wat extra kilo's (jojo-plus).
• Het jojo-effect geeft een verhoogde kans op sterfte, hart- en vaatziekten, diabetes en hoge bloeddruk.
• Dieetgedrag leidt tot ongezond eetgedrag, eetstoornissen, laag zelfvertrouwen, lichaamsontevredenheid, depressie en verhoogd drugsgebruik.
• Slechts een derde van de mensen die wil afvallen kiest voor een combinatie van voeding en beweging.Evenementen
Naast diverse regionale bijeenkomsten wordt er een landelijk evenement georganiseerd. Met inspirerende workshops, een modeshow en gastsprekers Yneke Vocking en Anousha Nzume belooft het een interessante en gezellige avond uit te worden.
Denk, herdenk en doe met ons mee in Utrecht. Zet de knop om en vindt jouw gewicht in evenwicht. Meld je aan voor de workshop van de Obesitas Vereniging en kom naar het landelijke Anti Dieetdag evenement. -
10 maart; AL 22 JAAR INFOBESITAS
Infobesitas lijkt een nieuw woord, maar is dat niet.
De Nederlandse Obesitas Vereniging voorziet dik Nederland al 22 jaar van een royale - en onafhankelijke - dosis informatie in haar kwartaalmagazine Infobesitas. De laatste ontwikkelingen op het gebied van gewicht, gezondheid, lifestyle, bariatrie, beleid en wetenschap voor mensen met een maatje meer. www.infobesitas.nl
De Lente 2010 editie staat in het teken van de Anti dieetdag. Op 6 mei aanstaande wordt door de Obesitas Vereniging voor de twaalfde keer stil gestaan bij de slachtoffers van het slankheidideaal. Ook het Koninklijke van de KLM staat ter discussie door de introductie van de vettax . Voor het eerst in haar geschiedenis presenteert de Infobesitas een Kinderhoek. Zodat ook de jeugd niet ontkomt aan een gezonde dosis Infobesitas.
Infobesitas is dus goed nieuws, Infostress krijgt niemand daarvan.
Wilt u dit zelf eens beoordelen? Meld u aan via infobesitas@obesitasvereniging.nl -
10 januari: Vliegtax voor dikke passagiers
Op 15 januari 2010 werd bekend dat KLM/Air France dikke passagiers gaat verplichten een tweede vliegtuigstoel te kopen als zij niet binnen de armleuningen van de vliegtuigstoelen passen. De KLM voert aan dat dit een maatregel is in verband met de veiligheid van de passagiers.
De NOV is van mening dat dikke passagiers die niet tussen de armleuningen van een vliegtuigstoel passen vallen onder de
Verordening (EG) nr. 1107/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 inzake de rechten van gehandicapten en personen met beperkte mobiliteit die per luchtvervoer reizen [Publicatieblad L 204 van 26.7.2006]
SAMENVATTING van deze verordening vindt u onder aan deze tekst.
De NOV staat in nauw overleg met de Chronisch Zieken- en Gehandicaptenraad om gezamenlijk deze zaak aan te pakken. Doel daarbij is in eerste instantie het ongedaan maken van deze maatregel. Voor de langere termijn stellen we ons tot doel om binnen de inrichting van vliegtuigen meer en betere voorzieningen voor personen met een mobiliteitsprobleem zoals daar zijn grotere, bredere stoelen en grotere beenruimte.
De NOV is bijzonder teleurgesteld dat na een overleg in oktober 2007, nu geheel onverwacht deze maatregel als voldongen feit wordt gepresenteerd.
Tijdens het overleg was de situatie zo dat iedere obese persoon via de medische dienst om een oplossing op maat kon vragen. Dit werd niet als een optimale situatie gezien. De obesitas vereniging heeft toen nadrukkelijk haar wens uitsproken en haar expertise aangeboden om samen met de KLM naar blijvende oplossingen te zoeken.
Toelichting
De Nederlandse Obesitas Vereniging is van mening dat de nu voorgestelde maatregel niet door de beugel kan. Daarvoor zijn er meerdere redenen:
· Wij begrijpen dat de veiligheid er mogelijk bij gebaat is dat dikke passagiers twee stoelen bezetten. Wij begrijpen niet dat daarvoor dubbel betaald zou moeten worden. Dat heeft niet met veiligheid te maken.
· Wij begrijpen dat het voor de naastzittende passagier niet prettig is als er een dik persoon naast hem zit. Wij zien dit ook graag opgelost. Het is ook voor de dikke persoon geen pretje. De wens om meer ruimte gaat hier uit van zowel de dikke passagier als ook de naast hem zittende passagier, een gedeeld probleem dus. Beide partijen zijn bij een oplossing gebaat. Het is oneerlijk om één partij voor de kosten van de oplossing te laten opdraaien. Het is net zo dwaas om de partij die veel ruimte wil en garantie wil hebben dat er géén dik persoon naast hem komt te zitten, meer te laten betalen voor een extra stoel.
· Obesitas is een aandoening die door de World Health Organisation erkend als ziekte. Morbide obesitas is een gradatie in deze ziekte die het patiënten veelal onmogelijk maakt zich in te passen in de vormgegeven maatschappij zoals bijvoorbeeld het interieur van een vliegtuig. In die gevallen zijn aanpassingen noodzakelijk.
· Obesitas is bijzonder moeilijk te behandelen in die zin dat van dikke mensen dunne mensen gemaakt kunnen worden. Behaalde successen zijn nagenoeg altijd tijdelijk. . Optimale behandeling levert meestal wel goede gezondheidswinst op, doch slechts in een gering aantal gevallen ook zoveel gewichts- en omvangsreductie dat het probleem is opgelost. (Slagingspercentages lopen uiteen tussen 20 en 30% succesvol al naar gelang de mogelijkheden van behandeling.)
· De voorgestelde maatregel tast de solidariteit aan. Wij zijn van mening dat de slachtoffers van het maatschappelijk probleem obesitas, niet verder gestraft mogen worden met verhoogde tarieven voor diensten.
Wijchen, 20 januari 2010.
M.C.van Spanje, vice voorzitter
Verordening (EG) nr. 1107/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 inzake de rechten van gehandicapten en personen met beperkte mobiliteit die per luchtvervoer reizen [Publicatieblad L 204 van 26.7.2006]
SAMENVATTING
Bij de verordening inzake de rechten van luchtreizigers met beperkte mobiliteit wordt het luchtvervoerders of touroperators verboden de boeking of het aan boord stappen van personen te weigeren om reden van hun handicap *.
Er bestaan echter enkele uitzonderingen en afwijkingen waar een dergelijke weigering wel is toegestaan, met name om wettelijk vastgelegde gerechtvaardigde veiligheidsredenen.
De luchtvervoerder kan de boeking van een persoon met beperkte mobiliteit of het aan boord gaan van een dergelijke persoon weigeren, of eisen dat een persoon met beperkte mobiliteit een begeleider heeft, teneinde de in de wet neergelegde veiligheidseisen na te komen of wanneer de grootte van het luchtvaartuig het aan boord gaan van de persoon in kwestie fysiek onmogelijk maakt.Binnen vijf werkdagen volgend op de boeking of instapweigering of het opleggen van de voorwaarde van een begeleider informeert de luchtvervoerder de persoon met beperkte mobiliteit schriftelijk van de betreffende redenen.
Personen met beperkte mobiliteit hebben het recht op gratis bijstand in de luchthaven (bij vertrek, aankomst of transit) en aan boord van het vliegtuig (bijvoorbeeld het vervoer van rolstoelen of van blindengeleidehonden).
Het zijn de beheersorganen van de luchthavens die de bijstand moeten leveren; om die dienstverlening te financieren mogen zij de luchtvaartmaatschappijen een heffing opleggen.
De lidstaten moeten voorzien in sancties bij niet-naleving en moeten onafhankelijke organen oprichten om klachten te behandelen.
Belangrijkste begrippen
· "gehandicapten" of "personen met beperkte mobiliteit": personen wier mobiliteit bij het gebruik van vervoer beperkt is ten gevolge van een lichamelijke (zintuiglijke of locomotorische, permanente of tijdelijke) handicap, een intellectuele handicap of stoornis, of enige andere oorzaak van handicap, of ten gevolge van leeftijd, en wier situatie vereist dat zij passende aandacht krijgen en dat de aan alle passagiers verstrekte diensten aan hen worden aangepast.
-
09 oktober: Blunders in ziekenhuis Emmen
Begin april zijn de bariatrische ingrepen in het Scheper Ziekenhuis te Emmen aan banden gelegd. Het uitzonderlijk hoge aantal patiënten met complicaties en ten minste vijf sterfgevallen geven hiertoe aanleiding. Uit het ingestelde onderzoek blijkt in oktober dat niet alleen chirurg Nick Reijnen, maar ook het bariatrische team om hem heen ernstige fouten gemaakt hebben met dramatische gevolgen.
Het Ziekenhuis Emmen blijkt letterlijk en figuurlijk niet berekend geweest te zijn op het grote aantal zwaarlijvige patiënten. Het voor- en natraject deugde niet, er werd slecht samengewerkt tussen verschillende afdelingen en patiënten waren onvoldoende geïnformeerd over de risico's. Uit de onderzoeksrapporten blijkt tevens dat de arts ernstige technische fouten heeft gemaakt. Het aantal complicaties als direct gevolg van de operaties waren volgens de externe onderzoekscommissie 'onevenredig hoog'. Op basis van de onderzoeksresultaten is de chirurg in kwestie ontslagen. Tevens neemt het ziekenhuis verdere maatregelen om dit soort praktijken in de toekomst te voorkomen.
De Obesitas Vereniging pleit voor openheid in cijfers over de opleiding, ervaring, complicaties en sterfgevallen per chirurg en ziekenhuis. Hiermee wordt de patiënt in staat gesteld weloverwogen zijn keuze te maken als deze een bariatrische ingreep wil ondergaan. Daarnaast moet bariatrie erkend worden als uitzonderlijke specialisatie en dienen complexe ingrepen bij patiënten met een hoog risico in daartoe uitgeruste specialistische centra te gebeuren. Verzekeraars dienen deze kwaliteitsslag te stimuleren met hun vergoedingenbeleid.
-
09 juli: Advies Plastisch Chirurgie
De Obesitas Vereniging en de Stichting WLS-Info trekken samen op in het formuleren van een advies aan de NVPC (Nederlandse Vereniging Plastisch Chirurgen). Met deze analyse rondom de onvolledigheid van het obesitas behandeltraject leveren de belangenorganisaties een belangrijke bijdrage aan de zorgontwikkeling.
De Nederlandse Obesitas Vereniging en de Stichting WLS-Info zijn van mening dat plastische chirurgie en morbide obesitas onlosmakelijk aan elkaar verbonden zijn. Aanzienlijk gewichtsverlies en herhaaldelijke schommelingen van het lichaamsgewicht resulteren in complexe lichamelijke en psychische problematiek door vervormingen van voornamelijke buik, bovenbeen, borsten en bovenarmen.
De veranderde lichaamsverhoudingen en de verschuiving van het zwaartepunt veroorzaken beweeg-, houdings- en gewrichtsproblemen. Basisactiviteiten als lopen, bukken, slapen en persoonlijke hygiëne, alsmede diverse sportieve activiteiten worden bemoeilijkt en / of onmogelijk gemaakt. Gehinderde hygiëne aan lastig te bereiken en onbereikbare plekken en het deinen, trekken en schuren van de huid bij fysieke activiteit resulteren in dermatologische verschijnselen zoals bindweefselbreuken, wonden, ontstekingen, jeuk, irritaties, schuur- en smetplekken. Deze lichamelijke gevolgen leiden tot een verslechterde kwaliteit van leven, een negatief zelfbeeld, verminderd zelfvertrouwen en sociale inhibitie.
Plastische chirurgie kan in veel gevallen de lichamelijke en psychische gevolgen van de aanzienlijke schommelingen in het lichaamsgewicht verminderen of verhelpen. Wanneer plastische chirurgie bij een individu geïndiceerd is, dan dient deze vorm van vergoede zorg beschikbaar te zijn. De hoofdbehandelaar staat in zijn recht wanneer hij los van de BMI, ondersteund door advies van overige disciplines binnen het behandelteam, plastische chirurgische nazorg rechtvaardigt.
-
09 mei: Internationale Anti-Dieetdag
Op 6 mei herdenkt de Nederlandse Obesitas Vereniging slachtoffers die als gevolg van eetstoornissen, ongezond gebruik van medische hulpmiddelen en operatieve ingrepen zijn overleden. De internationale anti dieet dag is in 1992 ingesteld als reactie op de zelfmoord van een 15-jarig meisje. Ze beëindigde haar leven omdat ze er niet meer tegen kon dat ze zo dik was. Er worden activiteiten georganiseerd ter ere van een gezond, evenwichtig en gelukkig leven, boven het jojo-plussen.
De aanhoudende populariteit van pilletjes, poedertjes en crashdiëten als ongezonde vermageringsmethoden is alarmerend. De individuele dieet geschiedenis begint bovendien op steeds jongere leeftijd. Met verstrekkende gevolgen voor hen die niet aan het schoonheidsideaal (denken te) kunnen voldoen. Maar liefst 95% van de mensen die een dieetkuur volgt, slaagt er niet in een lager gewicht te handhaven. Ruim de helft van de diëters wordt uiteindelijk zwaarder door toedoen van een dieet.
Het effect van herhaaldelijk streng diëten uit zich in voedseltekorten, hart- en vaatziekten en de toename van het aantal mensen met obesitas, eetstoornissen en psychische stoornissen. De dieet geschiedenis blijkt een van de belangrijkste voorspellers voor BED (Binge Eating Disorder), Anorexia en Boulimia Nervosa. De individuele dieet geschiedenis start op steeds jongere leeftijd. Onderzoekers van de Radboud Universiteit Nijmegen berichten in april 2008 dat slechts 8 procent van de kinderen tussen zeven en tien jaar nog nooit heeft gelijnd. De lachende derde in deze discussie blijft de dieetindustrie. Met een Europese omzet van ruim 100 miljard euro maakt deze profijtelijk gebruik van de illusie van het maakbare lichaam.
Bariatrie, obesitas chirurgie, wint aan populariteit in de strijd tegen de kilo's. Het behandeltraject staat echter nog in de kinderschoenen. Er is nog onvoldoende bekend over adequate begeleiding voor, tijdens en na een operatie. Ook onderzoeken naar de lange termijn gezondheids- en welzijnseffecten geven geen eenduidig beeld. De Obesitas Vereniging pleit voor meer lange termijn onderzoek, inzet van aangepaste hulpmiddelen en betere voorlichting. Openheid in cijfers over toegankelijkheid, ervaring, complicaties en sterfgevallen per ziekenhuis en behandelend chirurg kan bijdragen aan een veilige keuze van goed geïnformeerde patiënten.
-
09 april: Ziekenhuis Emmen legt complexe bariatrie aan banden
Ten behoeve van een onderzoek naar complicaties bij Sleeve operaties legt het Scheper Ziekenhuis in Emmen tijdelijk de complexe bariatrische ingrepen aan banden. Over 2008 en 2009 zijn inmiddels zes sterfgevallen bevestigd door de Inspectie voor de Volksgezondheid.
Wegens complicaties bij Sleeve operaties heeft Dr. Reijnen zijn werkzaamheden tijdelijk neergelegd ten behoeve van een onderzoek naar de oorzaken van de complicaties en de te betreuren sterfgevallen. Dr Reijnen stond bij de Obesitas Vereniging bekend als kundig chirurg. Nieuwe gegevens, zoals zijn veroordeling 'dood door schuld' in 2002 te Duitsland geeft aanleiding tot twijfel over zijn bariatrische expertise. Nader onderzoek laat zien dat vraagtekens over zijn bariatrische expertise op hun plaats zijn. Het onderzoek zal naar verwachting enkele maanden in beslag nemen. Tot die tijd worden enkel eenvoudige bariatrische ingrepen uitgevoerd. De operatieve werkzaamheden en het nazorgtraject wordt door collega dr. Schaep waargenomen.
Bezorgde patienten kunnen contact opnemen met het ziekenhuis: dhr A. van der Boor, tel 0591-691502.
De Obesitas Vereniging wenst de nabestaanden van de slachtoffers sterkte toe de komende tijd en hoopt dat het onderzoek uitsluitsel zal geven over de oorzaken van de complicaties en het droeve overlijden. Zij pleit tevens voor openheid in cijfers over de opleiding, ervaring, aantal complicaties en sterfgevallen per chirurg en ziekenhuis. Hiermee moet de bariatrie erkend worden als uitzonderlijke specialisatie en worden patiënten in staat gesteld weloverwogen een veilige keuze voor een bariatrische ingreep te maken.
Voor meer informatie over de situatie in Emmen, het droeve overlijden van Berry Petersen en het aangrijpende verhaal van Ria Kracht, bekijk de Netwerk uitzending van donderdag 16 april 2009.
-
09 januari: Presentatie Obesitas Behandelrichtlijn
Eind november 2008 is op de werkconferentie van het PON (Partnerschap Overgewicht Nederland) de richtlijn 'Diagnostiek en behandeling van obesitas bij kinderen en volwassenen' gepresenteerd. Het eerste exemplaar werd overhandigd aan mevr. Dineke Willekes, Bestuurslid van de Obesitas Vereniging. Namens de belangenorganisatie hebben Mieke van Spanje en Susanne Kruizinga zitting genomen de werkgroep voor de behandelrichtlijn.
De komst van deze theoretische leidraad voor medische professionals is een belangrijke eerste stap in de erkenning van obesitas als chronische aandoening. Mensen met een behandelwens zijn niet meer aangewezen op de dieetindustrie en hoeven niet meer zelf te knutselen, maar kunnen in de professionele, medische setting terecht. Een mooi begin, maar nog zeker niet zaligmakend aldus de Obesitas Vereniging. “Er is nog een hoop werk te verrichten. De psychopathologie van obesitas blijft nog onderbelicht, de praktische kant van de zorgverlening behoeft extra aandacht en zo ook de vergoedingen voor zorg en begeleiding. In ziekenhuizen is de neerbuigende, verwijtende betutteling nog altijd merkbaar, dat terwijl mensen daar het meest kwetsbaar zijn.”
De centrale aanbeveling van de Obesitas Vereniging luidt: “Behandelaars moeten zich bewust zijn van negatieve attitudes die ook bij hen kunnen leven ten aanzien van obese personen. Dat kan een constructieve, ondersteunende en multifactoriële benadering van de patiënt en het probleem in de weg staan.” Om tegemoet te komen aan het verbeteren van de benaderingswijze in de zorg, zal de Obesitas Vereniging in 2009 passende nascholingsmogelijkheden ontwikkelen. Gericht op de psychopathologie van obesitas en de praktische zorgverlening.
De Obesitas Vereniging wordt nog steeds gewezen op het feit dat de aanwezige faciliteiten en materialen in de zorginstellingen niet altijd toereikend zijn voor de op gewicht en omvang afwijkende patiënt. Denk hierbij aan (personen)weegschalen die het gewicht kunnen registreren, robuste behandeltafels, grotere operatiekleding, aanwezigheid van -of doorverwijzing naar- open MRI-scans, langere injectienaalden, grotere bloeddrukmanchetten, bredere uitslaapbedden, aangepast sanitair en meubilair waar veilig op gezeten kan worden. Maar ook tilliften om het verplegend personeel te ontlasten.
Toch klagen obese patiënten niet snel. Een mogelijke verklaring ligt in het lage zelfbeeld van veel obese patiënten, een misplaatst schuldgevoel en gewenning aan een niet passende omgeving. De Obesitas Vereniging blijft bemiddelen naar gespecialiseerde bedrijven en pleiten voor betere aanwezigheid van faciliteiten en vanzelfsprekende bereidheid tot het inzetten van aangepaste materialen. Meer kennis van obesitas en de beschikbaarheid van passende hulpmiddelen zal bijdragen aan betere samenwerking tussen zorgverlener en patiënt.
-
08 September : Jubileum Obesitas Vereniging
De Nederlandse Obesitas Vereniging bestaat 20 jaar, en viert dat jubileum met een geaccrediteerd congres waarin de nieuwste inzichten op het gebied van obesitas ter sprake komen. Het Congres heet: Obesitas en kwaliteit van Leven: Toekomstverkenning, en wordt op vrijdag 17 oktober in CongresHotel de Werelt in Lunteren gehouden.
Het jubileum van Nederlandse Obesitas Vereniging komt op een moment dat:
- bijna de helft van de Nederlandse volwassenen te dik is.
- ruim 1,6 miljoen Nederlanders, waaronder 150.000 kinderen obees is.
- alles erop wijst dat deze cijfers de komende jaren alleen nog maar verder zullen stijgen.
- het meer dan ooit tijd is voor actie!Bij het Congres zullen vooraanstaande pioniers binnen het obesitas werkveld hun kennis en visie delen. Zij maken de balans op over de huidige stand van onderzoek, behandeling, maatschappelijke gevolgen en beleidsmatige acties. Ook wordt er een blik geworpen op een gezonde toekomst. Waarbij nauwe samenwerking tussen overheid, medische professionals, verzekeraars, onderzoekers, patiënten en industrie een voorwaarde zal zijn.
Op de jubileum-website www.obesitasvereniging.nl/kvl staan nadere details over het congres. Opvallend is de brede opzet: van kinderen tot volwassenen, van obesitas chirurgie to fitness, van wetenschap tot beleid en van ethiek tot complementaire geneeskunde. Is obesitas het gevolg van falende eigen verantwoordelijkheid? Moet de maatschappij wel een behandeling faciliteren? En kan obesitas-chirurgie bij jongeren gerechtvaardigd worden? Deze en andere vragen worden beantwoord aan de hand van recent gepubliceerde onderzoeken en vernieuwende denkwijzen.
-
08 oktober: Voedingsmiddelenindustrie weigert rode stippen op producten
De Consumentenbond pleit sinds 2004 met de campagne ‘Bond Kiest Gezond' voor een pakket aan maatregelen om het eetpatroon van mensen te verbeteren. Een van de voorgestelde maatregelen is betere voorlichting door voedingswaarde-etikettering met het Multiple Traffic Light logo. Hierdoor kan de consument in een oogopslag zien of een product bij voorkeur, middenweg, of bij uitzondering gegeten moet worden. Onderzoek van de Food Standards Agency in het Verenigd Koninkrijk, pleit voor invoering van het ‘Multiple Traffic Light Logo'. Maar liefst 81% van de consumenten is voor een dergelijk herkenbaar, doelmatig en begrijpelijk systeem.
Consumenten kiezen steeds vaker industrieel bereide levensmiddelen. Deze producten zijn gemakkelijk, beschikbaar, betaalbaar en hebben vaak goede houdbaarheid ten opzichte van verse producten. De basisvoedingsmiddelen uit de ‘Schijf van Vijf', zoals verse groenten, fruit en brood, hebben hiermee veel concurrentie. Producten zoals snacks, bewerkte zuivelproducten, ontbijtgranen, kant- en klaarmaaltijden, soepen en sauzen bevatten vaak verborgen vetten, suikers, additieven en zout. Op basis van officiële voedingsadviezen (Schijf van Vijf, Voedselpiramide, Let Op Verborgen Vet, Balansdag, etc.) kan er niet of nauwelijks een inschatting gemaakt worden van de voedingswaarde van niet-basisproducten. Dit terwijl uit onderzoek blijkt dat vooral bewustzijn van het eigen voedingspatroon, naast de fysieke en sociale omgeving, invloed hebben op het voedingsgedrag van de consumenten.
In Nederland zijn tal van logo's, gezondheidsclaims en andere voedingswaarde-etiketten geïntroduceerd. Zoals het Gezonde Keuze Klavertje en het Ik Kies Bewust Logo. Niet duidelijk is op basis van welke inzichten is gekozen voor een bepaald logo of systeem. Opvallend is dat geen van deze systemen voor invoering onafhankelijk onderzocht is op doelmatigheid, begrijpelijkheid en bruikbaarheid voor de consument in het eenvoudiger maken van de gezonde keuze. De logo's worden ingezet ter promotie van gezonde artikelen en niet voor het geven van objectieve informatie aan consumenten. De voedingsmiddelenindustrie weigert rode stippen op de producten te plaatsen. Zonder de inzet van regelgeving zal een eenduidig, onafhankelijk en betrouwbaar voedingslogo niet af te dwingen zijn.
Een informatiesysteem moet:
- gebaseerd zijn op onafhankelijk consumentenonderzoek naar het beste format;
- in één oogopslag de benodigde informatie geven;
- goed in balans zijn qua hoeveelheid informatie en eenvoud;
- in principe geschikt zijn voor alle voedingsmiddelen, zowel gezond als minder gezond;
- idealiter op alle producten kunnen worden toegepast, alhoewel het voor de consument waarschijnlijk het meest nuttig is bij industrieel bereide producten;
- prominent op de verpakking geplaatst worden (voorkant);
- begeleid worden door objectieve uitleg, voorlichting en advies vanuit een overheidsinstantie zoals het Voedingscentrum;
- de voedingsdeskundige criteria moeten onafhankelijk bepaald worden door een betrouwbare instantie, zoals het Voedingscentrum of de EFSA (European Food Standards Agency).Kijk voor meer informatie op:
http://www.consumentenbond.nl/
www.food.gov.uk/foodlabelling/signposting/
http://www.efsa.europa.eu/ -
08 juli: Obesitas chirurgie bij tieners met ernstig obesitas
In het Academisch Ziekenhuis Maastricht ondergaan kinderen met morbide obesitas maagverkleinende operaties. De obesitas behandelrichtlijn legt de grens voor operatief ingrijpen op 18 jaar. Desondanks plaatste bariatrisch chirurg Jan Willem Greve, auteur van de behandelrichtlijn, bij negen tieners een maagband. Bij een elfjarig meisje voerde hij een Gastric Bypass uit. Dokter Greve bevindt zich hiermee op glad ijs, maar met het ontbreken van voldoende conservatieve behandelmogelijkheden heeft de chirurg in uitzonderlijke gevallen geen keuze.
Kinderarts Olga van der Baan ziet gegronde bezwaren. Dokter Van der Baan is verbonden aan Heideheuvel, de enige behandelinstelling in Nederland waar kinderen met ernstig overgewicht intern behandeld worden. "Kinderen komen met een operatie niet af van een verkeerde leefstijl. De oorzaken van het overgewicht moeten aangepakt worden. Bovendien, als je gaat opereren, op welke gronden kom je tot zo'n beslissing? Wat zijn de criteria? Wat voor operaties voer je uit?" Allemaal vragen waarover kinderartsen en chirurgen zich moeten buigen. „Pas als je daarover consensus hebt bereikt, kun je met de ingrepen beginnen. Nu schep je valse verwachtingen en ongelijkheid. Waarom wordt het ene kind wel geopereerd en het andere niet?"
Bariatrisch chirurg in het Rijnstate Ziekenhuis Arnhem, dokter Ignace Janssen, is van mening dat de chirurgen hier uiterst voorzichtig mee om moeten gaan. "Er wordt geknabbeld aan de leeftijdsgrens. Aan de bovenkant, maar ook aan de onderkant. Dit moet bij elk individu zorgvuldig bekeken worden door een team van deskundigen. Hoewel de psychosociale hinder aanzienlijk is bij zeer zware kinderen en pubers, mag het groeiproces niet verstoord worden." In Arnhem, vertelt dokter Janssen, was de jongste bariatrisch patiënt bij hoge uitzondering 17 jaar. "Ik zou het liefste zien dat deze operatieve ingrepen bij kinderen in een wetenschappelijk kader geplaatst worden." Hier zal geld beschikbaar voor moeten komen.
Dokter Gerrit de Groot, internist verbonden aan de Nederlandse Obesitas Kliniek is het met dokter Janssen eens. "Niet elk dik kind komt zomaar in aanmerking voor een operatie. Een zorgvuldige analyse van het risicoprofiel is erg voornaam, op psychologisch en op medisch inhoudelijk gebied. Het hele multidisciplinaire behandeltraject zal verder ontwikkeld moeten worden, want na een operatie begint een ingrijpend veranderingsproces." Dokter de Groot wijst nogmaals op de noodzaak van verder onderzoek. "Doe het in onderzoeksverband en schep die gelegenheid. We weten nu nog onvoldoende. Waarom verdwijnt diabetes type 2 bijvoorbeeld al 3 weken na de Gastric Bypass operatie? Deze en andere vragen moeten eerst uitgekristalliseerd worden." Dokter de Groot pleit ervoor operatief ingrijpen bij ernstig obese kinderen tot een of twee gespecialiseerde centra te beperken, waar de zorgvuldigheid gewaarborgd kan worden.
De Nederlandse Obesitas Vereniging onderstreept dat de kwaliteit van leven van deze kinderen ernstig verslechterd is en dat de chirurgen voor een groot dilemma staan. "Er zijn onvoldoende conservatieve behandelmogelijkheden voor deze groep ernstig zieke kinderen. Wanneer deze kinderen niet behandeld worden, lopen we het risico dat zij de ouders niet zullen overleven," aldus Susanne Kruizinga. Toch dient de grens van 18 jaar gerespecteerd te worden. "Operatief ingrijpen staat vanwege het ingrijpende karakter aan het einde van het behandeltraject voor volwassenen. Wij zien liever dat de conservatieve behandelingen voor kinderen verder ontwikkeld en breder gefaciliteerd worden. Zodat er met zekerheid gezegd kan worden dat er voor de operatie echt 'alles' geprobeerd is." Bovendien vindt zij het dubieus dat vergoedingen zonder problemen gegeven worden. "Dat maakt het gehanteerde argument 'niet bewezen effectief' in de politiek en verzekeringsland bespottelijk, maar opent mogelijk ook deuren naar vooruitgang."
-
08 april: Kosten van obesitas
Steeds meer merken we in de media, in de politiek een houding van: laat obese mensen zelf opkomen voor de extra kosten van hun overgewicht. Een standpunt van “eigen schuld, dikke bult” is wel zeer generaliserend. Hierbij wordt voorbij gegaan aan genetische factoren en aan psychosociale omstandigheden. Dit zijn allemaal zaken die overgewicht en eetgewoonten kunnen bepalen.
De vraag is of het eerlijk is dikke mensen extra premie te laten betalen voor hun zorg. Als je dit invoert voor obese mensen, moet je dit dan ook doen voor anorexia- en boulimiapatiënten en fanatieke sporters? Wat te doen met de premie voor drank- drugsverslaafden? Rokers? Dementerende bejaarden? Zo zijn er nog tientallen groepen mensen te bedenken waarvoor de ziektekosten hoger zijn dan gemiddeld. Moeten we voor al deze groeperingen de solidariteitsgedachte uit het oog verliezen?
Is er bij obesitas altijd sprake is van schuld. Volgens een recent rapport van het RIVM is obesitas voor een groot gedeelte te verklaren door genetische factoren. Maar liefst veertig procent van de verschillen in lichaamsgewicht kan geweten worden aan genetische verschillen. Andere onderzoeken stellen dat maar liefst 80% van de variatie in lichaamsomvang genetisch bepaald is. Twintig procent van de gevallen van morbide obesitas kan verklaard worden door erfelijke afwijkingen en lichamelijke defecten. De genen hebben dus een grote invloed op ons lichaamsgewicht en onze omvang. Recent onderzoek van Frayling ea (2007) onder 40.000 mensen onderstreept dat in het geheel van beschikbare informatie over het ontstaan van obesitas, de genetische component nog maar slecht begrepen wordt. Zij stellen dat het idee dat obese mensen alleen zelf schuldig zijn aan hun overgewicht de wereld uit moet.
Als we dit zo zien is er voor de Nederlandse Obesitas Vereniging nog veel te doen in het gevecht tegen onwetendheid, stigmatisering en discriminatie. Obesitas zal geaccepteerd moeten worden als een chronische aandoening waarin geen sprake is van enkel eigen schuld. Een aandoening die zeker geen rechtvaardiging geeft voor het verhogen van de ziektekostenpremie.
-
08 januari: Sonja Bakkeren funest voor stofwisseling
Het is niet de eerste keer dat ‘het sonjabakkeren' ter discussie staat. Eerder liet het Voedingscentrum haar licht al schijnen op deze mengeling van bakerpraatjes, tegeltjeswijsheden en wetenschappelijke onjuistheden. Vreemd dat juist deze methode een aanvullende Univé verzekering als kroon op het werk krijgt. Plukt ú daar nou werkelijk de vruchten van?
Diëten als strategie in de strijd tegen de kilo's zal bij 95% van de diëters niet resulteren in lange termijn gewichtsverlies. Bij ruim de helft zal dit de oorzaak zijn van verdere gewichtsstijging. Dit maakt de populariteit van strenge dieetkuren als oplossing voor dikke -of zichzelf dik vindende- mensen betreurenswaardig. Het verhindert de noodzakelijke aandacht voor wetenschappelijk onderbouwde behandelstrategieën en houdt de illusie in stand dat voor een complex probleem als ernstig overgewicht een eenvoudige oplossing zou volstaan. Sonjabakkeren is niet alleen weinig effectief, maar ook ongezond en voor bepaalde groepen patiënten (hartpatiënten, diabetici) zelfs gevaarlijk.
Diëtiste Ellen Govers verbonden aan het Kenniscentrum Overgewicht concludeert dat de Sonja Bakker methode veel onjuistheden bevat, weinig consequent is en bovenal in strijd is met wat bewezen effectief is en aanbevolen wordt. "Het dieet is te streng en mensen verliezen te snel gewicht. Een gemiddeld dagmenu bestaat uit 900 kcal. In de oorlog bestond het voedselrandsoen op bonnen uit 600kcal en daarvan ging men dood. Normaal geldt voor vrouwen 2000 kcal per dag en een energiebeperkend dieet van 1500 kcal per dag." Het risico op voedseltekorten, het jojo-plus effect en eetstoornissen wordt hiermee in de hand gewerkt.
De methode mist voldoende onderscheid tussen het proces van gewichtsverlies en het proces van gewichtshandhaving, waardoor het geen lange termijn oplossing kan bieden. Bovendien blijft de oorzaak van het overgewicht onbehandeld en daardoor continu aanwezig, waardoor de strijd nooit zal ophouden. "Mensen die definitief korte metten willen maken met de overtollige kilo's zullen op de eerste plaats moeten weten wat er aan het overgewicht ten grondslag ligt." Aldus psychologe Tatjana van Strien, verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen, die het belang van psychologische begeleiding en behandeling van het type eter nogmaals onderstreept.
De kritiek is eindeloos, maar toch kan er ook wat geleerd worden van de Sonja Bakker methode. In haar simplistische methode maken mensen eenvoudig kennis met regelmaat, kleine porties en caloriearme producten. Mensen lijken niet geïnteresseerd in een beste methode, ze willen alleen maar zien, geloven, bevestigd zien en ervaren dat het werkt! Dat het bij 95% van de diëters ook met deze methode niet zal lukken het lagere gewicht te handhaven is daarmee al snel een zorg voor ‘wie dan leeft'. Wie dan leeft zal zien dat de maatschappij meer mensen met ernstiger overgewicht zal tellen en zal merken dat dat een uitstekende voedingsbodem is voor weer een nieuwe dieetrage.
-
Contact met de Obesitas Vereniging?
Voor vragen, contact met ervaringsdeskundigen of reacties op actuele thema's kunt u contact opnemen met de Obesitas Vereniging.
Tel: 0900-9988998, op werkdagen tussen 10 en 14 uur
Uw verzoek wordt tijdens kantooruren direct beantwoord via: infobesitas@obesitasvereniging.nl.